BULANCAK BELEDİYE TARİHİ VE BELEDİYE BAŞKANLARI

 

1870 tarihli Trabzon Salnamesinde Bulancak, Giresun Kazasına bağlı Akköy Nahiyesi ismiyle kayıtlara geçmiştir. 1870–1880 yılları arasında gelişim gösteren Akköy Nahiyesi, bölgenin önemli kasaba merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Trabzon Vilayeti tarafından 28 Nisan 1873 tarihli bir mazbata ile Akköy Nahiyesi’nin gelişiminden bahsedilerek Kaymakamlık (ilçe) yapılması teklif edilmiş, ancak Giresun’un mevcut durumu ve hazinenin masrafının artacağı gerekçeleriyle bu talep hükümetçe reddedilmiştir.

Bulancak’ta belediye teşkilatına ilişkin ilk bilgiler 1880’li yıllara dayanmaktadır. 1884 yılında alınan bir kararla, nahiye merkezi olsun olmasın köylerde belediye daireleri kurulması yasaklanmış ve bu kapsamda Bulancak’taki belediyenin de lağvedildiği ifade edilmiştir. Buna karşın, 1887 yılı kayıtlarında Bulancak’ta faal bir belediye teşkilatı bulunduğu açıkça görülmektedir. (1)

1887 yılında Bulancak’ta kayda geçen ilk belediye başkanı Karaibrahimoğullarından Ahmed Ağa’dır. Belediye azaları ise; Hacı Mustafa Ağa, İstefan oğlu Dimitraki Ağa, Nikolaki Efendi ve Keşiş oğlu Yani Efendi olarak kayıtlarda geçerken, Belediye Katibi Raşit Efendi’dir.

Bu kayıtlardan, Bulancak’ta belediye teşkilatının fiilen 1884 hatta 1880’li yılların başından itibaren var olduğu anlaşılsa da, yukarıda belirttiğimiz 1884 yılında Belediyelerin kapatılması bahsinden dolayı Bulancak’taki Belediye teşkilatlanmasının meşruiyeti şüpheye düşmektedir.

Mart 1891’den itibaren ise Bulancak’ın büyük bir kasaba, gelişmiş bir yerleşim olmasından bahisle Belediye’nin kapatılmaması ve yeniden kurulması istenmiş, ancak bu talep de kabul görmemiştir.

1891, 1893 ve 1895 yıllarına ait kayıtlarda belediye başkanı yine Ahmed Ağa olarak görülmektedir. 1898 ve 1904 yılı kayıtlarında belediye başkanlığına dair bilgi yer almazken, 1902 yılında Nahiye Meclisi Reisi Müdir Efendi belediye başkanı olarak kayda geçmiştir. 1904 yılı ilçe kayıtlarında Belediye ile ilgili bilgiye rastlanılmazken, daha sonraki yıllarda o yıllarda Rüsumat Memuru/Gümrük Müdürü olan Hacı Ömer Efendi’nin (Karataş) memuren ve Mustafa Caferoğlu (Yılmaz) ’nun da belediye başkanlığı yaptıkları aktarılmaktadır. (2)

17 Mayıs 1899’da, Trabzon Vilayetinden Sadarete gönderilen bir arzda, Giresun Kazasına bağlı Akköy nahiyesi merkezinde Belediyenin kalması gerektiği tekrar ifade edilmiştir.

Ancak belediyenin tekrar teşkili için biraz daha beklenecek, 1 Mayıs 1909 tarihli Sadarete ve Şura-yı Devlete iletilen başka bir evrakla ve Trabzon Vilayetinden gelen mazbataya göre, aralarında Akköy’ün de bulunduğu bazı nahiyelerde Belediye teşkilatının yeniden kurulması teklif edilecektir. Muhtemelen bu teklifin ardından Bulancak merkezli Belediye teşkilatı tekrar kurulmuştur. (3)

Her ne kadar 1 Mayıs 1909 tarihli mazbatayla Bulancak’ta Belediye teşkilatı resmen kurulmuş gözükse de 1887 yılı kayıtlarında Karaibrahimoğlu Ahmed Ağa’nın belediye reisi olarak geçmesi, Bulancak’ta Belediye teşkilatının varlığını ortaya koymaktadır. Yani Bulancak Belediyesinin tarihi çalışmasında 1880’li yılların başlangıç kabul edilmesi doğru bir tespittir.

Cumhuriyet öncesi 1910 -1923 yılları

Bulancak’ta 1919–1920 ve 1923 yıllarında Nahiye Müdürlüğü yapan Osman Fikret Topallı’nın yayımlanmamış notları, belediye tarihine dair önemli bilgiler sunmaktadır. Topallı’nın notlarına göre:

• Bulancak’ta belediye teşkilatı Rumi 1326 / 1910 yılında yeniden kurulmuştur.
• Belediyenin ilk başkanı Karaibrahimzade Zübeyir Efendi olmuş ve 1918 yılına kadar yapılan tüm seçimlerde yeniden seçilerek görevini sürdürmüştür.
• 1918 seçimlerinde Caferoğlu Mustafa Efendi belediye başkanı seçilmiş, ancak bu seçim 1919 Nisan’ında vilayet kararıyla iptal edilmiştir.
• Seçimin iptali sonrası, 1919–1920 yılları arasında Nahiye Müdürü Osman Fikret Topallı, memuren belediye işlerini de yürütmüştür. (4)

Bu bilgiler doğrultusunda, resmi kayıtlarda 1923–1927 yılları arasında belediye başkanı olduğu bilinen Zübeyir Karaibrahim’in, aslında 1910–1918 yılları arasında da belediye başkanlığı yaptığı kesinlik kazanmaktadır. Mustafa Caferoğlu’nun ise yaklaşık bir yıl süreyle (1918–1919) görev yaptığı, ancak bu başkanlığın resmen geçerli sayılmadığı anlaşılmaktadır.

Akköy, 1928 yılında Bulancak Nahiyesi adını alacak, 1934 yılında da ilçe olarak Giresun iline bağlanacaktır.

Cumhuriyet Dönemi Belediye Başkanları

Cumhuriyet’in ilanından sonra görev yapan Belediye Başkanlarının kronolojik sıralaması ise şöyledir;

1923–1927 Zübeyir KARAİBRAHİM

1927–1932 Halil Fazıl KARAİBRAHİM

1932–1942 Ömer Lütfü ÜSTÜNDAĞ

1942–1949 Osman Bahri GEDİKALİ

1949–1955 Hasan DEMİREL

1955–1960 Züfer ERİŞ

1960 ihtilalinden sonra üç yıl süreyle belediye başkanlığı görevi, dönemin kaymakamları Nihat Üçyıldız, Macit Türet ve M. Fuat Ünver tarafından yürütülmüştür.

1963–1973 Mustafa ŞARDAĞ

1973–1980 Fikret ÜSTÜNDAĞ

1980–1984 Hüseyin ÇAĞLAYAN (Atama)

1984–2004 Öner ERİŞ (SHP-CHP).

2004–2014 Kadir AYDIN (AK Parti)

2014–2024 Recep YAKAR (AK Parti)

2024–…… Necmi SIBIÇ (CHP)

 

24 Mart 1984 yerel seçimlerini kazanan Öner Eriş, dört dönem belediye başkanlığı yaparak Bulancak Belediye tarihinde en uzun süre görev yapan başkan olmuştur.

28 Mart 2004 yerel seçimlerini kazanan Kadir Aydın iki dönem başkanlık yapmıştır.

30 Mart 2014 seçimlerinde Başkanlık koltuğuna oturan Recep Yakar iki dönem başkanlık yapmıştır.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde ise Necmi Sıbıç, Bulancak Belediye Başkanı seçilmiştir.

Belediye Hizmet Binası

Bulancak’ta ilk yıllarda belediye hizmetleri, Hamam Sokak ve Hükümet Caddesi üzerindeki kiralık binalarda yürütülmüştür. 1958 yılında Cumhuriyet Meydanı’nda inşa edilen iki katlı belediye hizmet binası, 1990’lı yıllarda ek katla üç kata çıkarılmıştır. Bu bina 63 yıl hizmet verdikten sonra 15 Nisan 2021’de yıkılmış, aynı alanda yapılan yeni belediye hizmet binası ise 6 Kasım 2023 tarihinden itibaren hizmete açılmıştır.

 

(1) Trabzon Vilayeti Salnamesi, 1305/1887 s237-238

(2) Osman Fikret Topallı “Giresun Günlükleri” kitabı, s84’de 5 Nisan 1925 Pazar günü notunda Hacı Ömer Efendi’den eski Başkan olarak bahsedilmektedir.

(3) Feridun M. Emecen, Doğu Karadeniz’de İki Kıyı Kasabasının Tarihi, İkinci Basım, Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları 2015

(4) Sözlü Görüşme, Torunu Ruşen Topallı aktarmıştır.

 

Zafer ÇAMALTI

Bulancak Kültürü, Mayıs 2025